Web Hàng Độc

Nằm trong khu phố cổ, cửa hàng sửa chữa quạt Hào Quang số 2 Hàng Điếu (Hà Nội) luôn là nơi hấp dẫn đối với khách nước ngoài và dân sưu tầm quạt cổ. Chủ nhân của cửa hàng này là anh em ông Dương Văn Thuần, trong nhiều năm qua họ đã cất công sưu tầm và phục chế hàng trăm chiếc quạt cổ được sản xuất từ các quốc gia Pháp, ý, Hà Lan...

Hiện nay, những chiếc quạt do anh em ông Thuần sưu tầm và phục chế chủ yếu là những dòng quạt cổ sản xuất tại Pháp, ý, Hà Lan được sản xuất vào những năm 30 - 40 của thế kỷ trước hoặc lâu hơn nữa. Để phục chế được những chiếc quạt cổ đúng nguyên bản ông Thuần đã phải đọc rất nhiều sách báo. Cũng chính vì say nghề mà ông trở thành nhà sưu tầm không chỉ quạt cổ mà ông còn thường xuyên tham gia vào các hội chơi đồng hồ cổ, xe máy cổ, đồ cổ... vừa để  tìm hiểu vừa là để thỏa thú đam mê mặc dù công việc phục chế quạt chiếm hết thời gian của ông. Công việc chính của ông hiện nay là đi tìm những chiếc quạt cổ từ các nhà thờ, công sở, khách sạn, và cả những nhà có nhu cầu phục chế những chiếc quạt quý giá để lưu giữ những lại hình ảnh của ngày xưa của gia đình.

 

Thú chơi sành điệu

Dẫn chúng tôi đi tham quan một vòng, ông Thuần còn cho biết thêm: Cửa hàng của ông chủ yếu phục chế quạt cổ còn những chiếc quạt hiện đại bình thường như bây giờ rất ít người đem đến sửa. Cho nên khách hàng tìm đến cửa hàng của ông đa phần là khách nước ngoài và một phần là dân sưu tầm hoặc dân chơi sành điệu. Khách quốc tế vẫn đến tham quan cửa hàng ông mỗi ngày đến hàng chục lượt, tuy nhiên ít ai ra khỏi cửa hàng mà đi về tay không, thậm chí có vị còn trở thành khách quen như ông Phó tổng giám đốc công ty bia Carlsberg lần nào đến cửa hàng ông Thuần cũng xách về 2-3 cái. Còn đúng là dân chơi quạt "xịn" thì họ thường "săn" những chiếc quạt "độc nhất vô nhị", đúng hãng có từ trăm năm như chiếc Marelli được sản xuất từ ý, cánh làm bằng gỗ có vân đẹp, hộp số có tem bằng đồng bên trong có sợi đốt bằng mai -so, móc treo, phễu, màu sơn xịn... Hiện tại ở Hà Nội cũng có nhiều người quấn lại quạt Marelli nhưng việc phục chế phải phụ thuộc vào tính thẩm mỹ và độ chuyên nghiệp của từng thợ. Những chiếc quạt này đã là đồ cổ, tìm phụ kiện để thay thế rất khó, nên người thợ phải vừa làm vừa sáng tạo ra các bộ phận cũng phải tinh xảo như "đồ xịn" của nó, nhưng ngược lại những chi tiết đã được coi là "đẳng cấp" thì không thể thay mà phải dùng "kỹ nghệ chế" để giữ được vẻ đẹp nguyên sơ của nó. Bình thường, ông Thuần phục chế một chiếc quạt mất khoảng 2-3 ngày, chiếc nào sửa khó và cầu kỳ thì ông phải ngồi cả tuần. Công phục chế cho mỗi chiếc quạt có giá trung bình từ vài triệu đến chục triệu nhưng khách hàng và dân sưu tầm quạt chuyên nghiệp vẫn chấp nhận bỏ tiền để được sở hữu một món đồ như ý.

Theo ông Thuần, cái khó nhất khi phục chế các loại quạt là lúc đến tay ông đều không còn nguyên vẹn, cái thì mất một vài chi tiết, cái thì hỏng cánh, cháy răng... ông phải bắt tay vào tiện, phay, nắn, uốn từng bộ phận nhỏ. Hơn nữa quạt cổ thường dùng nguồn điện 110V, nên việc đầu tiên khi bắt tay phục chế thứ hàng cổ này là phải thay đổi nguồn điện. Chiếc quạt cây cổ hiệu Marelli trên 100 năm đứng góc nhà, ti và cánh quạt làm bằng đồng, thân trục đúc bằng gang đặc là chiếc quạt mà theo ông Thuần giới thiệu là đã phải mất một tuần để đổi nguồn từ điện 110V lên 220V và hoàn thiện nó. Nhưng đây là công việc ông đã được "làm quen" từ nhỏ cùng với niềm say mê chế tác, đặc biệt qua đôi bàn tay khéo léo của ông những chiếc quạt chẳng mấy chốc lại chạy êm ru, mát lạnh như xưa.

 

Tại cửa hàng của ông Thuần hiện có khoảng 700 chiếc quạt, từ những chiếc ra đời cách nay hơn một thế kỷ, cánh quạt làm bằng gỗ vẫn còn nguyên nước sơn, chưa xây xước, cả những chiếc quạt mộc còn nguyên hiện trạng ban đầu chưa được tân trang, phục chế cho đến những chiếc quạt đã được "nâng cấp" bóng loáng, chạy êm như ru... Trong số những chiếc quạt do ông sưu tầm hoặc do khách đem đến bán có những chiếc gần trăm năm, nhiều nhất vẫn là quạt trần, quạt bàn của các hãng nổi tiếng như Marami (Italia), Marelli, Eon, Calor (Pháp), êmi (Hà Lan)...  Mỗi chiếc quạt có một thế độc đáo khác nhau, vì thế nên cửa hàng của ông Thuần có nhiều quạt có hình dáng kì quái trông đến lạ mắt. Có những chiếc quạt khách hàng gọi là "quạt bom", vì hình dáng rất giống quả bom đang chúi đầu... sắp nổ. Rồi quạt hai lồng quay tròn, quạt hai cánh, mũi quạt như giống tên lửa, mũi máy bay... đều là những sản phẩm độc đáo có một không hai. Toàn bộ diện tích của cửa hàng đều được ông tận dụng để trưng bày. Quạt trần cũng có đủ loại từ cánh sắt, nhôm, gỗ đến loại  2 cánh, 4 cánh đều đủ cả. Đặc biệt ông còn giới thiệu cho chúng tôi chiếc quạt trần 4 cánh đen, đầu vàng ở cuối gian phòng với vẻ đầy tự hào: "Đó là chiếc quạt trần Marami hơn 100 tuổi. Chiếc quạt này của ông nội tôi để lại. Có nhiều người hỏi mua với giá cao nhưng tôi không bao giờ bán. Vì đó là kỷ vật của gia đình.

 

Và đương nhiên bán được nhiều quạt cũng không phải là mục đích của ông Thuần, cho dù có những chiếc quạt khách trả giá hàng nghìn đôla nhưng ông vẫn nhất định giữ lại. ông tâm sự: "Giữ được nghề gia truyền và hình ảnh văn hóa phố cổ là điều tôi luôn tâm nguyện. Hiện nay, điều tôi vui nhất là đã truyền nghề lại cho cậu con trai. Ngoài cửa hàng này, tôi có dự định mở một gian hàng trên Quảng Bá để giới thiệu về một thú chơi sang và nét văn hóa xưa của người Hà thành...".

Tin mới hơn:

Tin cũ hơn: